KEKİK UÇUCU YAĞI(OREGANO ESSENTİAL OİL)

Kekik uçucu yağı,Thymus vulgaris ve Origanum vulgare gibi bitkilerden distilasyon yöntemiyle elde edilen bir uçucu yağdır. Anayurdu Avrupanın güneyi olup ülkemizde kekik türlerinden 40 kadarı güneş gören kurak tepeler ve sırtlarda kümeler oluşturarak yaygın ve doğal biçimde yetişmektedir.Kekikte timol, karvakrol, simol, linalol ve borneol maddelerini içeren % 1 oranında uçucu yağ: acı esanslar, tanen, flavonit ve tripenoit bulunur. Kekik bitkisine hoş kokusunu veren, timol ve karvakrol adlı maddelerdir. Kurutulmuş kekik yaprakları, çeşni vermesi için özellikle çorba ve et yemeklerinde baharat olarak kullanılır. Ayrıca bitkinin topraküstü kesimlerinin damıtılmasıyla elde edilen uçucu yağı da parfümeri ve likör endüstrilerinde kullanılır.

FAYDALARI:

Kekik uçucu yağının bileşiminde bulunan ve ana bileşeni olan karvakrolun birçok çalışma sonucunda güçlü antimikrobiyal etkisi gözlenmiştir.Dezenfektan olarak kullanılabilir.
Bileşiminde bulunan karvakrol ve timolün antioksidatif etkisinden yararlanılarak yaşlanma karşıtı ve kırışıklı önleyici olarak kullanılabilir.
Bileşimindeki karvakrolün güçlü antiviral özelliği yapılan araştırmalar sonucu deneylerce ispatlanmıştır.
Kekik uçucu yağının bileşiminde bulunan timolün antibakteriyel etkisinden dolayı akne tedavisinde etkilidir.Aynı zamanda cilt temizliğinde etkili olduğu bildirilmiştir.
Çeşitli cilt hastalıklarının (sedef,egzema gibi) tedavisinde ve ciltteki yaraların daha hızlı iyileşmesinde kullanılır.
Karvakrol,timol ve terpinen-4-ol ‘ün güçlü anti-enflamatuar ve antiinfektif özelliği vardır. Bu nedenle, göğüs ve boğazda yoğunlaşan soğuk algınlığı ve öksürüğü hafifletmeye yardımcı olur.
Karvakrolün dahilen kullanımı sonucu dolaşım sisteminde olumlu etkileri gözlenmiş;kalp sağlığında pozitif sonuçlar edinilmiştir.
Karvakrol ve timolün karminatif özelliklerinden dolayı mide ve gaz sorunlarının giderilmesinde etkilidir.
Bileşenlerinde bulunan ursolik asit, oleanolik asit, lutein, beta-sitosterol ve karvakrol sayesinde kanser hücrelerinin oluşumunu durdurur.Birçok kanser türünde etkili çalışmaları yapılmıştır.(meme,karaciğer,akciğer)
Antibiyotik ilaçlarına karşı dirençli olan bakterileri bile zayıflatan kekik yağı, ağız sağlığını korur. Antiseptik bir yönü bulunan yağı ile gargara yapmak, diş çürümesi, diş eti kanaması, diş etinde iltihap oluşumu, diş plakları gibi sorunları önler.
Bileşiminde bulunan timol, öjenol, p-simen ve 1,8-sineol antifungal etkiden sorumludurlar.Böylelikle ciltteki çeşitli mantar enfeksiyonlarında etkili olduğu bildirilmiştir.
Kekik uçucu yağının aromaterapide kullanımlarından biri de şiddetli migren ağrılarını hafifletmesinin yanında stres ve gerginliğe de etkili çözüm olmuştur.
Bileşiminde bulunan karvakrol ve timolün araştırmalar sonucunda beyindeki üç biyojenik aminin(dopamin,tiramin,serotonin) seviyelerini değiştirdiği gözlenmiştir.Böylelikle sinir sistemini uyaran kekik yağı, kişinin kendini daha enerjik ve pozitif hissetmesini sağlar.
Kekik uçucu yağının içeriğindeki bileşenlerin stimulan etkisinden dolayı saç dökülmesinde etkili sonuçlar gözlenmiştir.Aynı zamanda kepek tedavisinde ve saçın daha canlı ve parlak görünüm kazanmasında kullanıldığı bildirilmiştir.
Kekik uçucu yağının düzenli kullanımında metabolizmayı daha hızlı çalıştıracağından zayıflamada etkili olacaktır.
Kekik uçucu yağının haricen uygulandığı bölgede kan dolaşımını hızlandırma etkisinden dolayı selülit ve varis sorunlarında etkili bir çözüm yöntemi olarak kullanılabilir.
Kekik uçucu yağında bulunan bileşiklerden 4-terpineol, timol, p-terpinen ve karvakrolün Candida türlerinde etkili olduğu çalışmalar sonucunda gözlenmiştir.
Ana bileşeni olan karvakrolun antidiyabetik özelliği yapılan çalışmalar sonucunda ortaya çıkmıştır.Kandaki şeker miktarının düzenlenmesine yardımcı olur.
Kekik uçucu yağındaki terpinen-4-ol ve karvakrolün antihelmintik özelliğinden dolayı bağırsaklardaki parazitleri uzaklaştırdığı deneylerce ispat edilmiştir.
Bileşiminde bulunan p-simen ve karvakrol bileşiğinin antiüriner rahatsızlıklarda etkili olduğu gözlenmiştir.
Kekik uçucu yağının emmenagog etkisi olduğu da bilinmektedir. Böylelikle adet gecikmelerinde ve düzenlenmesinde kullanılır.
Bileşiminde bulunan karvakrol,timol ve p-cymene nin böcek ve haşere öldürü etkisi gözlenmiştir.

NOTLAR:

Kekik uçucu yağının hamilelerde, emzirme dönemindekilerde ve bebeklerde kullanılması önerilmiyor.
Ayrıca kekik yağı esansiyel ve keskin bir yağ olduğu için alerjik bir reaksiyona sebep olup olmayacağının küçük bir alanda denenerek görülmesinde fayda var.
İlaç kullananların doktora danışmadan kullanması önerilmez.

KAYNAKLAR:

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30154336/?from_term=Origanum+vulgare&from_pos=1

https://www.mdpi.com/1422-0067/19/9/2805

https://www.mdpi.com/1420-3049/23/8/2077

https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0209047

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0882401017310847?via%3Dihub

https://academic.oup.com/mmy/article/56/2/225/3800168

https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/1750-3841.14178

http://www.jmb.or.kr/journal/view.html?doi=10.4014/jmb.1608.08024

https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/1750-3841.14178

https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/ptr.6103

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1156523317303414?via%3Dihub